พุทธสมาคมแห่งประเทศไทย: ประวัติความเป็นมา

พุทธสมาคมแห่งประเทศไทย

รวบรวมและเรียบเรียง โดย พระธรรมราชานุวัตร เจ้าคณะภาค ๖

ก่อนการก่อตั้ง

เมื่อ พ.ศ. ๒๔๗๕ ได้มี พระโลกนาถ ภิกขุ (ซัลวาโตเล ซิโอฟฟี่) เป็นชาวอเมริกา เชื้อสายอิตาลี สำเร็จปริญญาเอกทางวิทยาศาสตร์และอักษรศาสตร์ จากมหาวิทยาลัยโคลัมเบีย สหรัฐอเมริกา ได้ศึกษาและค้นคว้าพระพุทธศาสนาจนมีศรัทธาและได้อุปสมบทเป็นพระภิกษุ ณ ประเทศพม่า และ ได้เดินทางมาประเทศไทย พักและปฏิบัติธรรม ณ วัดบวรนิเวศวิหาร กรุงเทพมหานคร มีการแสดงปาฐกถาธรรมแก่คณะสงฆ์และพุทธศาสนิกชนชาวไทย โดยได้รับพระบรมราชูปถัมภ์จากพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๗ ต่อจากนั้นได้เชิญชวนพระภิกษุสามเณรและพุทธศาสนิกชนชาวไทยเดินธุดงค์ไปฟื้นฟูพระพุทธศาสนา ณ ประเทศอินเดีย โดยผ่านประเทศพม่า ซึ่งก่อนจะเดินทางเข้าพม่า ได้รับอาราธนาจาก เจ้าแก้วนวรัฐ เจ้าผู้ครองนครเชียงใหม่ มาเผยแผ่พระพุทธศาสนา จากนั้นได้พาพระภิกษุสามเณรและชาวพุทธไปพม่าทางด้านอำเภอแม่สอด จังหวัดตาก ในจำนวนนี้มีสามเณรเล็กๆ รูปหนึ่ง ปัจจุบันคือ อาจารย์กรุณา กุศลาสัย ที่เดินธุดงค์ตามไปถึงพม่า อินเดีย และศรีลังกา การที่ พระโลกนาถ ภิกขุ เดินทางมาประเทศไทยครั้งนั้น ได้จุดประกายแห่งความกระตือรือร้นในการเผยแผ่พระพุทธศาสนา แก่พระสงฆ์และฆราวาสชาวไทยเป็นอย่างยิ่ง

การแสดงปาฐกถาธรรมของพระโลกนาถ ภิกขุ ครั้งนั้น มีพระภิกษุหนุ่มหลายรูปเกิดศรัทธาในการเผยแผ่พระพุทธศาสนา เช่น พุทธทาส ภิกขุ (พระมหาเงื่อม อินฺทปัญโญ ป.ธ. ๓) ปัญญานันทะ ภิกขุ (พระมหาปั่น นัญญานนฺโท ป.ธ. ๔) ต่อมาก็มี บ.ช. เขมาภิรัต (พระราชญาณกวี) อดีตเจ้าคณะจังหวัดชุมพร สีหนาถ ภิกขุ (พระวีรญาณมุนี) อดีตเจ้าคณะจังหวัดเลย ธัมมานันทะ ภิกขุ สีลานันทะ ภิกขุ วิเวกานันทะ ภิกขุ สุชีโว ภิกขุ ฯลฯ ซึ่งเป็นกำลังสำคัญในการประกาศเผยแผ่พระพุทธศาสนา

สำหรับฝ่ายฆราวาส ได้มีพุทธศาสนิกชนที่ได้ฟังธรรมกถาแล้ว เกิดศรัทธาและช่วยกันส่งเสริมการเผยแผ่พระพุทธศาสนาโดยเฉพาะ กลุ่มข้าราชการที่เคยไปศึกษา ณ ประเทศอังกฤษ ได้รวมตัวก่อตั้ง พุทธสมาคมแห่งประเทศไทยขึ้น

ประวัติพุทธสมาคมแห่งประเทศไทยในพระบรมราชูปถัมภ์

พุทธสมาคมแห่งประเทศไทยในพระบรมราชูปถัมภ์ ได้ถูกต่อตั้งขึ้นเมื่อ วันที่ ๒๘ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๔๗๖ ณ สามัคคยาจารย์สโมสรสถานกรุงเทพฯ โดย คณะพุทธมามกะ ๕ ท่าน ดังมีรายนามต่อไปนี้

๑. หลวงวรพากย์พินิจ เลขาธิการคณะกรรมการตรวจเงินแผ่นดินในสมัยนั้น

๒. หลวงสิริราชไมตรี ปลัดกระทรวงต่างประเทศในสมัยนั้น

๓. หลวงรณสิทธิ์พิชัย อธิบดีกรมโฆษณาการในสมัยนั้น (กรมประชาสัมพันธ์)

๔. พระราชธรรมนิเทศ อธิบดีกรมธรรมการในสมัยนั้น (กรมการศาสนา)

๕. ศาสตราจารย์สัญญา ธรรมศักดิ์ ผู้พิพากษา

วัตถุประสงค์ของสมาคม คือ
- เพื่อสนับสนุนกิจการเกี่ยวกับพระพุทธศาสนาทั้งในและนอกประเทศ

- เพื่อศึกษา เผยแพร่ และส่งเสริมเชิดชูหลักธรรมแห่งพระพุทธศาสนา

- เพื่อส่งเสริมสามัคคีธรรม

- เพื่อปฏิบัติการสาธารณกุศล และสังคมสงเคราะห์

รายชื่อนายกพุทธสมาคมแห่งประเทศไทยในพระบรมราชูปถัมภ์

๑. พระราชธรรมนิเทศ (พ.ศ. ๒๔๗๖ - ๒๔๗๙) อดีตอธิบดีกรมธรรมการ หรือ กรมการศาสนา

๒. พลเรือตรี ถวัลย์ ธำรงนาวาสวัสดิ์ (พ.ศ. ๒๔๘๐ - ๒๔๙๒) อดีตนายกรัฐมนตรี

๓. พระยาภะรตราชสุพิช (พ.ศ. ๒๔๙๓ - ๒๔๙๖) อดีตผู้บัญชาการโรงเรียนวิชิราวุธวิทยาลัย

๔. พันโท หลวงรณสิทธิพิชัย (พ.ศ. ๒๔๙๗ - ๒๔๙๘) อดีตอธิบดีกรมโฆษณาการ

๕. หม่อมเจ้าหญิงพูนพิศมัย ดิศกุล (พ.ศ. ๒๔๙๙ - ๒๕๐๐)

๖. ศาสตราจารย์สัญญา ธรรมศักดิ์ (พ.ศ. ๒๕๐๑ - ๒๕๐๕) อดีตประธานศาลฎีกา อดีตนายกรัฐมนตรี และอดีตประธานองคมนตรี

๗. คุณปุ๋ย โรจนะบุรานนท์ (พ.ศ. ๒๕๐๖ - ๒๕๐๗) อดีตปลัดกระทรวงอุตสาหกรรม

๘. ศาสตราจารย์สัญญา ธรรมศักดิ์ (พ.ศ. ๒๕๐๘ - ๒๕๑๕)

๙. หลวงอรรถวิภาคไพศาลย์ (พ.ศ. ๒๕๑๖ - ๒๕๑๗) อดีตปลัดกระทรวงมหาดไทย

๑๐.ศาสตราจารย์สัญญา ธรรมศักดิ์ (พ.ศ. ๒๕๑๘ - ๒๕๒๓)

๑๑.ศาสตราจารย์ประภาศน์ อวยชัย (พ.ศ. ๒๕๒๔ - ๒๕๔๘) อดีตรองประธานศาลฎีกา

๑๒.อาจารย์ อำนวย อินทุภูติ (พ.ศ. ๒๕๔๘ - ปัจจุบัน) ผู้พิพากษาศาลฎีกา ปัจจุบันเปลี่ยนชื่อเป็น ณัฏฐพัชร

สถานที่ติดต่อ

นายกพุทธสมาคมแห่งประเทศไทยในพระบรมราชูปถัมภ์ เลขที่ ๔๑ ถนนพระอาทิตย์ เขตพระนคร กรุงเทพฯ ๑๐๒๐๐ โทรศัพท์ ๐๒-๒๘๑-๙๕๖๓, โทรสาร ๐๒-๒๘๑-๙๕๖๔